موضوع بیمه آتش سوزی تامین و جبران زیان های مالی و مادی است که بر اثر وقوع آتش سوزی ، صاعقه ، انفجار به اموال و دارائی های مورد بیمه وارد می شود . بنابراین اصل غرامت ، اصل جانشینی ، اصل حسن نیت و  اصل نفع بیمه ای و قاعده نسبی سرمایه ( ماده 10 قانون بیمه ) و اصل مشارکت ( فرانشیز ) بر آن حاکم است . خسارت قابل پرداخت در بیمه آتش سوزی نمی تواند از ما به التفاوت ارزش هریک از اقلام بیمه شده بلافاصله قبل و بعد از وقوع حادثه و یا در صورت خسارت کلی از مبلغ بیمه شده هریک از اقلام خسارت دیده تجاوز نماید .

در بیمه آتش سوزی موارد دیگری هم وجود دارد که جبران آن در تعهد بیمه گر است . مانند خسارت های ناشی از دود حاصل از آتش سوزی ، خسارت هایی که در هنگام اطفای حریق و نجات اشیاء بیمه شده به آنها وارد می شود. همچنین در بیمه آتش سوزی خطرات اضافی را نیز می توان در صورت موافقت بیمه گر و دریافت حق بیمه اضافی بیمه نمود .

خطرات اضافی قابل ارائه در بیمه آتش سوزی  عبارتند از : زلزله ، آتش فشان، سیل و طغیان آب ، طوفان و گرد باد و تند باد ، ترکیدگی لوله آب ، طغیان ناشی از آب باران و ذوب برف ، سقوط هواپیما و قطعات آن ، هزینه پاکسازی ، برخورد جسم خارجی ،رانش و ریزش ،خسارات ناشی از نشت گاز در سرد خانه ،خطر سقوط و قطعات منفصله از خودرو، خسارت ناشی از فروکش کردن چاه فاضلاب ،که در صورت درخواست بیمه گذار و موافقت بیمه گر و اخذ حق بیمه اضافی در بیمه نامه درج گردیده و خسارت ناشی از آنها قابل پرداخت می باشد . مبلغ بیمه شده در بیمه آتش سوزی باید برابر ارزش واقعی مورد بیمه در لحظه قبل از حادثه باشد ،در غیر اینصورت دو حالت ذیل ممکن است وجود داشته باشد:

الف-  در صورتی که مبلغ بیمه شده بیش از ارزش واقعی مورد بیمه باشد و یا پس از صدور بیمه نامه ،قیمت آن کاهش یابد بیمه گر باید مبلغ خسارت واقعی را پرداخت خواهد نمود و تعهد بیمه گر همان قیمت واقعی مورد بیمه خواهد بود نه سرمایه بیمه شده .

ب – در صورتی که مبلغ بیمه شده کمتر از ارزش واقعی مورد بیمه باشد ، خسارت به نسبت مبلغ بیمه شده و ارزش واقعی بیمه پرداخت می شود .

2-3: وظایف بیمه گذاران در زمان وقوع حادثه :

در صورت وقوع حادثه بیمه گذار موظف است :

- حداکثر ظرف مدت 5 روز از زمان اطلاع از وقوع حادثه :بیمه گذار را مطلع نماید .

- حداکثر ظرف مدت 10 روز از زمان اطلاع از وقوع حادثه ، باید شرح حادثه فهرست اشیاء نجات داده شده ،محل جدید آنها و مبلغ تقریبی خسارت را برای بیمه گر ارسال دارد .

- برای جلوگیری از توسعه خسارت در زمان حادثه یا بعد از آن ، کلیه اقدامات لازم را به عمل آورد .

- بدون اجازه شرکت بیمه تغییراتی که تشخیص علت حادثه یا ارزیابی آنرا مشکل نماید در مورد بیمه انجام ندهد .

- ضمن همه گونه همکاری با شرکت بیمه : حداکثر تا 15 روز بعد از اطلاع از وقوع حادثه فهرست اموال و تاسیسات موجود در روز حادثه و اموال از بین رفته و آسیب دیده و در صورت نیاز قیمت آنها را در اختیار شرکت بیمه قرار دهد .

3-3 : استثنائات بیمه آتش سوزی :

در بیمه آتش سوزی خسارات وارده به موارد ذیل استثناء بوده و بیمه گر هیچ تعهدی در مورد پرداخت خسارت آنها ندارد مگر اینکه در بیمه نامه صراحتاًشرط شده باشد .

- خسارت وارده به پول ، اوراق بهادار ، اسناد ، فلزات قیمتی به هر شکل ، جواهرات و مروارید ، سنگهای قیمتی ، هرگونه اسناد و نسخ خطی و همچنین هزینه بازسازی نقشه ،جمع آوری مجدد اطلاعات و یا تنظیم دفاتر بازرگانی .

- خسارت ناشی از جنگ ، آشوب و بلوا ،اعتصاب ،قیام ، انقلاب ،کودتا ،اغتشاشات داخلی یا اقدامات احتیاطی مقامات نظامی و انتظامی .

- زمین لرزه ، آتشفشان ،ریزش زمین ،سیل ،طغیان رودخانه ،حریق تحت الاراضی و یا حوادث آسمانی  .

- انفجار مواد منفجره مانند دینامیت ،تی ان تی و باروت

- فعل و انفعالات هسته ای .

- خسارت وارده به موتورها و ماشین های برقی در نتیجه اتفاقات که در داخل موتورها و ماشینهای مزبور به وقوع بپیوندد مانند اتصالات و اثرات ناشی از جریان برق ،پاره شدن عایق ، جرقه زدن ، بارزیاد .لکن خساراتی که در نتیجه اتفاقات مذکور در سایر قسمت های مورد بیمه بروز نماید تحت پوشش خواهد بود .